Một nghề cho chín...
Người ta hay gọi những người gì cũng muốn làm là "Track of all trade, master of none..." như một ý mỉa mai rằng làm vậy sẽ chẳng tới đâu. Nhưng có thật là như vậy không?
Trong ngành mình đang học có hai title.
Một là Specialist - chỉ những người làm việc chuyên môn, có thể trong suốt tháng làm việc, họ chỉ đảm nhận phần modeling những bề mặt cứng, hoặc họ chỉ phụ trách animation cho nhân vật game, hoặc chỉ vẽ mỗi chất liệu cho assets không thôi…
Title còn lại là Generalist - họ là kiểu người nhạc nào cũng nhảy, sân nào cũng đá, việc gì cũng làm được. Tất nhiên về chuyên môn thì Generalist sẽ không hiểu biết đủ sâu như Specialist (Vẫn có những người vừa biết rộng vừa biết sâu mới ghê, người ngoài hành tinh!). Nhưng nhìn chung thì Generalist là người làm được nhiều việc. Họ có thể thiết kế nhân vật 2D, lấy nó đi dựng model 3D, retopo, làm chất liệu, gắn xương, làm chuyển động, setup render…
Ngay từ lúc còn chập chững tiếp cận ngành công nghiệp này. Mình đã rất bị hấp dẫn bởi những Generalist, mình ngưỡng vọng họ, mong muốn được trở thành giống như họ.
Hồi đó có một câu thành ngữ nước ngoài rất nổi - Track of all trades, master of none. Ý nói gì cũng biết làm nhưng làm không tới đâu. Việt Nam mình thì có câu tương tự là “Một nghề cho chín còn hơn chín nghề.”
Thật sự thì hồi đó nếu có tiền bối nào hỏi mình cũng không dám nói là muốn trở thành Generalist. vì thường phản hồi nhận được là “em nên tập trung vô một thứ thôi”, hoặc nặng hơn là “gì cũng muốn làm nghĩa là em không có định hướng”.
Tất nhiên mình không nghĩ những lời khuyên đó là xấu, vì thật sự là chỉ nên tập trung vô một thứ thôi, chứ lan mang thì sẽ chẳng đi tới đâu được. Nhưng nếu vẫn có cơ hội được học, được thử, thì mình luôn muốn học mọi thứ.
Mình nghĩ con người không được tạo ra để chỉ làm một thứ trong suốt cả cuộc đời họ. Sẽ có những người hạnh phúc với chuyện đó, nhưng cũng sẽ có những người không.
Khoảng vài năm trước, mình mới biết được nửa sau của câu thành ngữ nước ngoài kia:
Track of all trades, master of none, but often times better than master of one.
Thú thật mình cảm thấy may mắn vì vẫn giữ được sự tò mò này, mình tò mò cách người ta làm, tại sao họ model được con nhân vật hay thế nhỉ? Tại sao họ làm chuyển động mượt thế nhỉ? Tại sao họ thiết kế nhân vật thú vị thế nhỉ?
Không biết vài năm nữa đi làm chuyên nghiệp mình có bị đời xô bồ dập tơi tả hay không, nhưng hiện tại thì mình vẫn sẽ cố bảo vệ sự tò mò nho nhỏ đó vì mình nghĩ đó là một phần khiến cuộc sống thú vị.